Geld voor de ontwikkeling van de economie en de bereikbaarheid van het Noorden

Al jaren wordt gesproken over een snelle spoorverbinding tussen Amsterdam en Groningen: de Zuiderzeelijn. In 2007 besloot het kabinet dat deze verbinding er niet kwam. Noordelijke bestuurders wisten toen bij het Rijk een vergoeding van 2,16 miljard euro te bedingen voor het niet doorgaan van de Zuiderzeelijn. Dit bedrag is bestemd voor de ontwikkeling van de economie en de bereikbaarheid van het Noorden.

Programma
De provincies Groningen, Fryslân en Drenthe stelden ieder afzonderlijk een serie projecten vast op het gebied van verkeer en vervoer. Ook wordt een programma met economische projecten ontwikkeld. Samen noemen we dit het Regiospecifiek Pakket (RSP) Zuiderzeelijn. De projecten worden voor een groot deel betaald uit rijksgelden, maar provincies en gemeenten leveren ook een eigen bijdrage. Op deze kaart is een overzicht te vinden van deze projecten.

 

De Centrale As; een nieuwe weg in Noordoost Fryslân

De Centrale As is een nieuwe weg in Noordoost-Fryslân en omvat het traject vanaf de noordelijke rotonde Dokkum (Lauwersseewei) tot Nijega en de rondwegen om Hurdegaryp en Garyp. Het trajectgedeelte tussen Dokkum en Nijega en de rondweg Hurdegaryp worden als dubbelbaanse autoweg (2x2 rijstroken) aangelegd. De oostelijke rondweg Dokkum en de rondweg Garyp worden als enkelbaans autoweg (1x2 rijstroken) aangelegd.

De Centrale As wordt aangelegd voor het verbeteren van;

• de verkeersveiligheid in Noordoost-Fryslân;
• de bereikbaarheid van Noordoost-Fryslân;
• de leefbaarheid in de dorpen door minder verkeer op kleinere wegen en in de dorpen; Damwâld, De Falom,Feanwâlden, Burgum, Hurdegaryp en Garyp.
• de ruimtelijke en sociaal-economische structuur in Noordoost Fryslân

Gebiedsontwikkeling
Maar De Centrale As is meer dan alleen de aanleg van een weg. Er loopt in het gebied rondom de weg een gebiedsontwikkelingstraject. De gebiedsontwikkeling De Centrale As beslaat een gebied van 7000 hectare. Voor deze gebiedsontwikkeling is een gebiedsontwikkelingscommissie ingesteld die zich bezighoudt met het opstellen van een inrichtingsplan voor dit gebied. Doel van de gebiedsontwikkeling is om het gebied achter te laten met een dikke plus!

Agenda Netwerk Noordoost
Naast De Centrale As en de gebiedsontwikkeling wordt er in Noordoost Fryslân ook gewerkt aan de Agenda Netwerk Noordoost. Hierin staan concrete projecten voor deze regio. Deze agenda komt voort uit het Sociaal Economisch Masterplan. Een visie die in 2009 is opgesteld door de gemeenten Achtkarspelen, Dantumadiel, Dongeradeel, Kollumerland c.a. en Tytsjerksteradiel in samenwerking met de provincie Fryslân waarin zij aangeven wat ze voor ogen hebben met de toekomst van Noordoost-Fryslân. Er wordt nu hard gewerkt om de projecten in de Agenda tot uitvoering te brengen.

Planning
Start uitvoering: eind 2011
Gereed: eind 2015

Leeuwarden Vrij-Baan is het samenwerkingsproject tussen de provincie Fryslân, Rijkswaterstaat en de gemeente Leeuwarden. Samen werken zij aan een groot en meerjarig infraprogramma van 40 projecten. Het wegennet wordt aangepast, de stationsomgeving wordt opgewaardeerd, er komt een station bij de Werpsterhoek, fietspaden en –tunnels worden aangelegd en er komen meer parkeervoorzieningen. De partijen willen hiermee de bereikbaarheid, veiligheid en leefbaarheid van de hoofdstad verbeteren. Dit versterkt de economische positie.  

Start uitvoering : 2011
Gereed: 2020

Leeuwarden Vrij-Baan

De Haak om Leeuwarden is een nieuwe rijksweg aan de (zuid)westkant van Leeuwarden. De weg vormt de verbinding tussen de huidige A31 bij Marsum en de N31 bij Hemriksein (Wâldwei). Bij de aanleg van de Haak om Leeuwarden horen ook de Noordwestelijke invalsweg, de Westelijke invalsweg en de Overijsselselaan en de aanleg van twee aquaducten bij het Van Harinxmakanaal. Naast het aanleggen van een weg, werken de partijen ook aan gebiedsontwikkeling bij Marsum, Deinum en Ritsumasyl. Door de aanleg van de Haak verbetert de doorstroming van het verkeer op de N31. Dit maakt Leeuwarden beter bereikbaar. Dat is positief voor de economische ontwikkeling van de stad. Daarnaast vermindert het sluipverkeer op de gemeentelijke wegen.

Kosten (mln):

• Haak € 257
• Westelijke Invalsweg € 72
  
• Overijsselselaan € 15
  

Totaal € 344

Planning
Start uitvoering: 2011
Gereed: 2015
 

N398 Noordwesttangent Leeuwarden

De provincie Fryslân gaat de Noordwesttangent Leeuwarden (N398) realiseren. Dit is de verbindingsweg tussen de provinciale wegen N357 bij Stiens en de N383 tussen Marsum en Berltsum. De weg zorgt voor een directe aansluiting op de rijksweg A31 (Leeuwarden-Harlingen) en in de toekomst via de Haak om Leeuwarden (N31) op de A32 (Leeuwarden-Heerenveen). De aanleg van de Noordwesttangent bundelt het verkeer waardoor het sluipverkeer in het gebied verdwijnt. De leefbaarheid en de verkeersveiligheid in het betreffende gebied worden verbeterd en ook de bereikbaarheid van Noordfryslân neemt toe.

De werkzaamheden aan de Noordwesttangent zijn al begonnen. Nadat deze weg in 2013 klaar is, worden er nog twee rotondes aangelegd bij Koarnjum en Jelsum; deze zijn klaar in juli 2014.

Planning
Start uitvoering: 2011
Gereed: eind 2013, rotondes Koarnjum en Jelsum juli 2014

Gebiedsontwikkeling N31 Harlingen

De N31 is de directe verbinding tussen Amsterdam en Leeuwarden, via de Afsluitdijk en Harlingen. Om de leefbaarheid in Harlingen te versterken (de huidige weg snijdt de stad in tweeën) de (economische)bereikbaarheid van Harlingen, de Westergozone en Fryslân te verbeteren en de verkeersveiligheid te vergroten, maken provincie Fryslân, gemeente Harlingen en Rijkswaterstaat de N31 toekomstbestendig. In Harlingen is de N31 straks dubbelbaans en verdiept aangelegd. En niet alleen de weg wordt aangepakt, de ombouw van de N31 is de aanjager voor een bredere gebiedsontwikkeling.
 
Belangrijkste kenmerken project: verdubbeling (2x2)van huidige tracé over een lengte van ca. 3km, verdiepte aanleg over een lengte van ca. 2 km, aquaduct in het Van Harinxmakanaal voor doorgaand verkeer, sanering van de huidige op- en afritten tot één centrale aansluiting in het Spaansen/Perseverantiaterrein, herinrichting van aanpalende (verpauperde)gebieden.

Planning
Start uitvoering: 2013
Gereed: 2017

Gebiedsontwikkeling Rijksweg 7 Sneek

Met een swingend A7-feest kwam er zaterdag 11 december 2010 een officieel einde aan het Rijksweg7-project. In bijna zeven jaar tijd onderging de zuidelijke rondweg van Sneek een complete metamorfose. Twee houten bruggen, een ovatonde, een prachtig aquaduct, een tweetal viaducten: Ze maken Sneek verkeersveiliger, beter bereikbaar en geven de stad een nieuw aanzien.

Planning
Start uitvoering: winter 2005
Gereed: voorjaar 2012

Fryslân werkt aan het spoor

De provincie Fryslân werkt met provincie Groningen, Friese gemeenten en ProRail aan een fors aantal projecten dat tot het jaar 2020 zowel nieuwe als verbeterde spoorverbindingen en stations oplevert. Veel plaatsen zijn straks sneller en frequenter te bereizen. Daarnaast maakt de nieuwe spoorlijn Heerenveen – Groningen straks ook Drachten bereikbaar per trein.

• Aanleg spoorlijn Heerenveen – Groningen (o.a. station in Drachten)
• Uitbreiding spoor Leeuwarden – Groningen voor 4 treinritten p/u in beide richtingen
  
• Bouw nieuw station Werpsterhoek bij Leeuwarden
  
• Aanpassen spoorlijn Leeuwarden – Zwolle voor meer en snellere treinen
  
• Bouw nieuw station Oudega (Wymbritseradiel)
  
• Stoomtrein tussen Sneek en Stavoren
  
• Snelheidsverhogende maatregelen spoorlijn Leeuwarden – Harlingen Haven

Knooppunt Joure

Het huidige verkeersplein Joure zorgt momenteel, met name in de spits, voor opstoppingen en problemen. De komende jaren wordt het knelpunt omgebouwd tot knooppunt. Het project Knooppunt Joure zorgt voor een veilige en vlotte doorstroming op de A6 en de A7. Ook zorgt het voor een goede bereikbaarheid van de kern Joure en een veilige situatie in de omliggende dorpen omdat het sluipverkeer verdwijnt.

Start uitvoering: 2012
Gereed: 2015/2016

Gebiedsontwikkeling Heerenveen

• De drukte op de wegen rond Heerenveen neemt toe. Daarnaast zijn er plannen voor uitbreiding van het Abe Lenstra Stadion en verplaatsing van ijsstadion Thialf. Een aantal maatregelen in het kader van de gebiedsontwikkeling moet de bereikbaarheid van Heerenveen op peil houden.
  
• De Provinsje Fryslân regisseert de ontwikkelingen rond sport, ruimtelijke plannen en verkeerskundige zaken in nauwe samenwerking met de gemeente Heerenveen en Rijkswaterstaat.
  

De plannen zijn nog in ontwikkeling

N381 Drachten – Drentse grens

De provincie werkt in Zuidoost-Fryslân aan de opwaardering van de N381 Drachten – Drentse grens. De N381 is een belangrijke verkeersroute en ligt tussen de twee snelwegen A7 en de A28. De N381 begint bij Drachten en loopt via Donkerbroek, Oosterwolde en Appelscha naar de Drentse grens. Daarna gaat de N381 in Drenthe door naar Beilen en Emmen en vervolgens naar de Duitse grens. De N381 Drachten - Drentse grens wordt omgevormd tot een stroomweg. Een stroomweg heeft een maximum snelheid van 100 km/uur en kent ongelijkvloerse kruisingen. Dat betekent dat er tunnels en viaducten worden aangelegd en dat stoplichten verleden tijd zijn. Met de opwaardering zorgt de provincie Fryslân voor een betere bereikbaarheid van Drenthe en Duitsland, ontstaat er een veiliger wegennetwerk in Zuidoost-Fryslân en wordt er gewerkt aan een leefbaarder gebied. Gebiedsontwikkeling is een belangrijk onderdeel van het project.

Planning
Start uitvoering: 2012/2013
Gereed: eind 2015

Vaarweg Lemmer-Delfzijl

Het vervoer over de Vaarweg Lemmer-Delfzijl zal de komende jaren sterk groeien. Zowel het vervoerde gewicht als de scheepsgrootte nemen toe. Om aan deze en toekomstige groei tegemoet te komen en een veilige en vlotte vaart te garanderen, zijn aanpassingen noodzakelijk. De provincies Fryslân en Groningen en Rijkswaterstaat werken samen aan de verbeteringen van de Vaarweg Lemmer-Delfzijl.  In de afgelopen jaren is de vaarweg verbreed en verdiept en zijn enkele kunstwerken vervangen. Hierdoor kan eind 2011 een deel van de vaarweg worden opengesteld voor CEMT-klasse Va schepen (tot 3000 ton) . De technische voorbereidingen voor de vervanging van 11 bruggen zijn nu gestart. De grootste knelpunten worden voor 2020 aangepast. Dit zijn de bruggen Burgum, Skûlenboarch, Kootstertille, Zuidhorn, Paddepoelsterbrug en de Gerrit Krolbrug. Het doel is om in 2025 de gehele vaarweg opgewaardeerd te hebben tot CEMT-klasse Va, vierlaags containervaart en beperkt tweebaksduwvaart
 
De vaarweg Lemmer-Delfzijl maakt onderdeel uit van het hoofdvaarwegennet van Nederland, te weten de vaarweg Amsterdam-Delfzijl. Dit maakt Lemmer-Delfzijl één van de belangrijkste waterwegen van ons land. Het totale traject van 118 km bestaat uit het Prinses Margrietkanaal (65 km), Van Starkenborghkanaal (26,6 km) en het Eemskanaal (26,4 km). Naast dat de vaarweg een doorgaande verbinding is voor de beroepsvaart tussen Noord-Duitsland en Rotterdam heeft de vaarweg nog een ontsluitende functie voor de recreatievaart. Ook heeft de vaarweg een ecologische functie voor plant en dier en zorgt het voor een goede berging en afvoer van water.

Planning
Start: varieert
Gereed: 2025
 

Aanpak Ring Zuid Groningen

Op de zuidelijke ringweg in Groningen staat het verkeer regelmatig vast. De stad is hierdoor soms slecht bereikbaar. Dit komt onder andere door de inrichting van de ringweg met veel aansluitingen en verkeerslichten, zoals bij het Julianaplein. In de komende jaren zal het verkeer alleen nog maar toenemen en daarbij ook de problemen met de bereikbaarheid van de stad. Daarom werken Rijkswaterstaat, de provincie en de gemeente Groningen samen aan een oplossing voor de zuidelijke ringweg.

Voorkeursplan ring
De stuurgroep Aanpak Ring Zuid, bestaande uit bestuurders van Rijkswaterstaat Noord-Nederland, de provincie en de gemeente Groningen, heeft in september 2009 één voorkeursplan voorgelegd aan de toenmalige minister van Verkeer en Waterstaat. Het voorkeursplan gaat uit van een oplossing op het bestaande tracé. De oplossing bestaat uit een hoofdrijbaan die tussen het Julianaplein en het Europaplein verdiept is aangelegd. De parallelbaan ligt op maaiveldniveau.
De bedoeling is dat over het verdiepte gedeelte drie overkluizingen (deksels) komen: bij het Sterrebos,  Oosterpoort/De Linie en rijkskantoorgebouw Kempkensberg /spoor. Tussen het knooppunt Vrijheidsplein en het Julianaplein wordt de hoofdrijbaan en de parallelbanen verhoogd aangelegd. Het Julianaplein krijgt een fly-over op maximaal 1 niveau hoger dan het huidige plein. Tussen het Europaplein en Euvelgunne komt een verhoogde rijbaan op een talud met parallelbanen op dezelfde hoogte. Het huidige Europaplein blijft gehandhaafd, met een nieuwe aansluiting van de ringweg op de Bornholmstraat.

Planning
De projectorganisatie van de Aanpak Ring Zuid heeft het bestuurlijk voorkeursplan verder uitgewerkt. Nu worden in het Milieueffectrapport (MER) de effecten op het milieu onderzocht. Daarbij wordt rekening gehouden met de aandachtspunten die zijn meegegeven in de zienswijzen. Het rapport moet begin 2012 klaar zijn. Het Ontwerptracébesluit (OTB) moet eind 2012 klaar zijn. Daarin moet duidelijk zichtbaar zijn hoe de weg en de inpassing in de omgeving eruit ziet, waar op –en afritten komen en hoe de doorstroming is geregeld. Het OTB/MER ligt dan ook voor ter inspraak. Het definitieve plan voor de zuidelijke ringweg moet eind 2013 onherroepelijk zijn verklaard door de Raad van State. 
In 2015 beginnen dan de werkzaamheden aan de zuidelijke ringweg. In 2020 moeten de werkzaamheden klaar zijn.

Plannen voor spoorlijn tussen Groningen en Heerenveen

De provincies Groningen en Fryslân hebben plannen om een spoorlijn aan te leggen tussen Groningen en Heerenveen. Deze treinverbinding moet eraan bijdragen dat Noord-Nederland beter bereikbaar wordt. We willen een aantrekkelijke verbinding tussen Groningen en Heerenveen realiseren, waarbij ook Drachten en Leek per spoor bereikbaar worden. De verbinding tussen Groningen en Heerenveen moet het eerste deel worden van het Zuiderzeelijntracé, een snelle verbinding tussen Groningen en Amsterdam.

Waar komt de spoorlijn?
De nieuwe spoorlijn volgt voor een groot deel het oorspronkelijk getekende Zuiderzeelijntracé en loopt grofweg langs de A7. De spoorlijn doorkruist zeven gemeenten: Groningen, Zuidhorn, Marum, Leek, Smallingerland, Opsterland en Heerenveen. In Drachten en Leek moet een nieuw station komen.

Uitgangspunten
Eén van de uitgangspunten is dat de spoorlijn voorbereid is op een mogelijke toekomstige hogesnelheidslijn (200 kilometer per uur). Een ander uitgangspunt is dat een treinreis tussen Groningen en Heerenveen maximaal 35 minuten mag duren. Verder moet de spoorlijn zo dicht mogelijk langs de A7 lopen.

Planning
Vanuit het Regiospecifiek Pakket is er voor de spoorlijn een bedrag van maximaal 577 miljoen euro beschikbaar. De provincies zijn aan het onderzoeken of het haalbaar is om de spoorlijn voor dit bedrag aan te leggen. Daarover praten zij met de betrokken gemeenten, met inwoners en met marktpartijen. Op dit moment werken de provincies Groningen en Friesland het plan voor de spoorlijn verder uit. Dat plan vormt de basis voor de aanbesteding in 2012. Halverwege 2012 zal blijken of marktpartijen een realistisch eerste bod uitbrengen binnen het beschikbare budget.

Spoorlijn Groningen - Veendam
Vanaf 2011 weer met de trein van Groningen naar Veendam

Vanaf 1 mei 2011 rijden er weer treinen tussen Groningen en Veendam. Een nieuwe treinverbinding is belangrijk: we verbeteren de bereikbaarheid van de Veenkoloniën en stimuleren zo de ontwikkeling van dit gebied. Dat is nodig, want het aantal inwoners in Oost-Groningen daalt snel. Kortom: met de treinverbinding tussen Veendam en de stad Groningen willen we het gebied aantrekkelijker maken voor mensen om er te wonen en te werken.
 
Oude treinverbinding
De spoorlijn Groningen - Veendam is eigenlijk een bestaande spoorlijn. De spoorlijn werd aangelegd in het begin van de twintigste eeuw. Er reden toen personentreinen en goederentreinen over het spoor. In 1953 werd het personenvervoer stilgelegd. In 1990 reed de laatste goederentrein.

Voorstel voor dienstregeling
Vanaf 1 mei rijden er per uur twee treinen van Groningen naar Veendam. De trein die nu elk kwartier tussen Groningen en Zuidbroek rijdt rijdt twee maal per uur als stoptrein door naar Nieuweschans en twee maal naar Veendam en weer terug. De frequentie van de trein van Nieuweschans naar Leer is gelijk gebleven: één keer per twee uur.

Maatregelen aan het spoor
Om de trein naar Veendam te kunnen laten rijden is het spoor tussen Zuidbroek en Veendam geschikt gemaakt voor personenvervoer met een maximumsnelheid van 100 kilometer per uur (met uitzondering van de bochten). Veendam heeft een nieuw stuk spoor gekregen en een nieuw perron. Ook zijn er maatregelen getroffen aan de overwegen.

Wat kost het?
De kosten van de aanleg, aanpassingen en verbeteringen aan het spoor en de overwegen tussen Zuidbroek en Veendam zijn 18 miljoen euro. Deze worden betaald uit het Regiospecifiek Pakket. De resterende RSP-middelen worden ingezet voor maatregelen op het traject Groningen - Zuidbroek.  Daarnaast draagt de provincie jaarlijks ruim vier miljoen euro bij in de exploitatiekosten voor de spoorlijn Groningen - Veendam. Dit geld komt uit de Brede Doeluitkering voor regionale spoorlijnen die we ieder jaar van het Rijk krijgen.

Extra sneltrein Groningen - Leeuwarden

Er komt een extra sneltrein op de spoorlijn tussen Groningen en Leeuwarden. De provincies Groningen en Fryslân, de gemeenten Leeuwarden, Groningen en Zuidhorn, ProRail en de overige gemeenten aan het spoor werken samen aan dit project. De verwachting is dat de trein eind 2017 rijdt.

Waarom een extra trein
Momenteel rijden er tussen Groningen en Leeuwarden twee stoptreinen en één sneltrein. Er wordt veel gebruik gemaakt van de treinen, met name in de spits. Het aantal reizigers is de laatste jaren toegenomen en naar verwachting neemt dit aantal, vooral in de sneltrein, alleen maar toe. Een extra sneltrein moet ervoor zorgen dat reizigers naar beide provinciale hoofdsteden snel worden vervoerd. Dit is goed voor het bereik van de hoofdsteden. En door de inzet van de extra sneltreinen is het in de stoptreinen minder druk.

Maatregelen
Voordat de extra sneltrein kan rijden, moet eerst de spoorinfrastructuur worden aangepast. De volgende maatregelen worden genomen:
- Aanpassing station Leeuwarden
- Rijtijdverkorting tussen Leeuwarden en Feanwâlden (Veenwouden)
- Rijtijdverkorting tussen Grijpskerk en Zuidhorn
- Aanleg dubbelspoor en rijtijdverkorting tussen Zuidhorn en Hoogkerk
- Nieuw station Hoogkerk
Voor het gehele traject doet ProRail nog onderzoek naar de veiligheid op overwegen en naar het geluid. Dit kan leiden tot maatregelen.

Proces en besluitvorming
Het proces en de besluitvorming voor het project ziet er als volgt uit:
- Heden tot eerste helft 2013: afronden planuitwerkingfase
- Medio 2013: Provinciale Staten van Groningen en Fryslân nemen een besluit over de realisatie van de te nemen maatregelen voor het project.
- Najaar 2013: publicatie Ontwerp Tracébesluit
- Najaar 2013: start aanbesteden werk
- Eind 2015: start aanleg spoorinfrastructuur
- Eind 2017: extra sneltrein rijdt. De verwachting is dat de trein eind 2017 rijdt. Of dit gaat lukken is onder meer afhankelijk van de besluitvorming door de betrokken overheden en eventuele bezwaarprocedures.

Facelift Noordelijke Stations

De provincie Groningen wil de voorzieningen voor reizigers op de regionale stations verbeteren. Dit moet ervoor zorgen dat meer mensen in de provincie gebruik gaan maken van de trein en de huidige reizigers de stations hoger gaan waarderen. De provincie werkt hiervoor samen met ProRail, NS Poort, Arriva, gemeenten en de regio Groningen-Assen aan de uitvoering van dit project. Daarnaast is er op verzoek van de provincie een onderzoek geweest onder reizigers, om helder te krijgen wat er volgens hen aan de stations verbeterd zou moeten worden. In de afgelopen jaren zijn al verschillende verbeteringen doorgevoerd, zoals een betere toegankelijkheid van de perrons, het realiseren van een gelijkvloerse in- en uitstap met de treinen en het verbeteren van de sociale veiligheid met behulp van convenanten per lijn. Vanuit het Regiospecifiek Pakket bestaan daarnaast voor de stations nog vier concrete deelprojecten.

1) Uitbreiding capaciteit fietsenstallingen
Voor de uitbreiding van de fietsenstallingen bij alle stations in de provincie Groningen is al een eerste ronde geweest in 2009 en begin 2010. Daarbij zijn op bijna alle stations in de provincie Groningen de fietsenstallingen uitgebreid. De kosten hiervoor hebben wij gedeeld met ProRail. Op dit moment kijken we samen met ProRail en de gemeenten op welke stations nog een tweede ronde nodig is en waar het voldoende is om strakker te handhaven op fietsen die buiten de rekken staan en 'weesfietsen', fietsen die al lang in de rekken staan en niet worden opgehaald..

2) Uitbreiding en verbetering P+R-voorzieningen
Voor de P+R-voorzieningen doet op dit moment een aantal gemeenten met stations mee in een traject, waarbij het Rijk meebetaalt. Voor de stations Winschoten en Scheemda zijn de P+R-voorzieningen inmiddels al uitgebreid en ook voor station Haren en station Veendam zijn de plannen vergevorderd en is een subsidie vanuit het rijk toegezegd. Daarnaast komen ook de stations Zuidbroek, Winsum, Europapark, Hoogezand-Sappemeer en Martenshoek mogelijk nog in aanmerking voor een subsidie van het Rijk. Voor deze P+R-voorzieningen is de noodzaak voor uitbreiding ook het grootst en/of zijn er concrete plannen vanuit de gemeenten om dit te realiseren. Voor de overige stations is een inventarisatie gemaakt van de stations waar uitbreiding eveneens gewenst is. Dit geldt voor de stations Appingedam en Warffum. Hierover zijn afspraken gemaakt met de betreffende gemeenten om deze uitbreidingen los van het subsidietraject van het rijk te realiseren.

3) Aanbrengen dynamische en actuele reisinformatie
Nog in 2011 komen er schermen op alle regionale stations in de provincie Groningen, waarop reizigers actuele reisinformatie kunnen vinden. Hierdoor kunnen straks bijvoorbeeld actueel vertragingen op de schermen worden weergegeven met de oorzaak erbij en de actuele verwachte aankomsttijd van de trein op de minuut nauwkeurig. 

4) Vervanging en verbetering stationsoutillage
Een andere belangrijke verbetering voor de provincie is het aanpassen en uitbreiden van de wacht- en schuilmogelijkheden. Dit deelproject is ondergebracht in een breder deelproject voor de 'vervanging en verbetering van de stationsoutillage' op alle regionale stations. Outillage is bijvoorbeeld: bankjes en wachtruimtes. Het project sluit aan bij de nieuwe visie van ProRail voor stationsoutillage en hierin kan de realisatie van onze wensen worden meegenomen. De visie van ProRail houdt in een vervanging van alle outillage op de stations. Aanvullend op die vervanging willen wij als provincie dus ook de wachtruimtes nog verbeteren en waar mogelijk uitbreiden, zodat er meer en betere beschutting voor reizigers komt.

Infra Qliners en HOV-bus

Transferia, busstations en HOV-buslijnen (HOV=Hoogwaardig Openbaar Vervoer) dragen bij aan het bereikbaar maken van Noord-Nederland. Het platteland is sterk afhankelijk van de auto en daarom komen veel inwoners van het platteland met de auto naar de regio Groningen- Assen. Een van de mogelijkheden om de regio beter bereikbaar te maken is de automobilist te stimuleren om de overstap naar het openbaar vervoer te maken. Dit gebeurt door transferia (P+R-locaties) te realiseren, te zorgen dat ze goed bereikbaar zijn voor automobilisten, dat ze van goede kwaliteit zijn en dat de reistijden betrouwbaar zijn. Dit laatste bereik je door infrastructuur voor de (HOV-)buslijnen te verbeteren.

In maart 2011 heeft het college van Gedeputeerde Staten een lijst met projecten voorgelegd aan Provinciale Staten, die na een eerste verkenning voldoen aan bovengenoemde doelstelling. Zij worden mede gefinancierd uit het Regiospecifiek Pakket. Het gaat om de volgende projecten: 

Transferia en busstations
Realiseren transferium Zernike (Noordelijke Ringweg)
Realiseren P+R Driebond
Uitbreiden en opwaarderen transferium Kardinge
Uitbreiding transferium Haren

Doorontwikkeling transferium Zuidhorn
Realiseren transferium Leek
Realiseren transferium Assen-West
Realiseren transferium De Punt

Busstations (OV-knooppunten)
Hoogezand-Centrum
Bedum
Veendam
Winsum

Busknooppunten
Rolde
Gieten
Bareveld/Stadskanaal
Norg

Infrastructuur Q-liners en HOV-bus
Busdoorstroming Europaweg
Oprit A7 transferium Hoogkerk
Businfrastructuur stationsgebied Haren
Infraontsluiting busstation Assen
Infrastructuur voor bereikbaarheid OV-knooppunt Veendam
Infrastructuur voor bereikbaarheid OV-knooppunt Hoogezand centrum
Infrastructuur voor bereikbaarheid OV-knooppunt Sappemeer

Maatregelen busdoorstroming tussen Groningen en Roden/Leek
Busbaan Leek
Sontwegtracé

Dynamische reisinformatiesysteem  bus (DRIS)

Bijdrage uit Regiospecifiek Pakket:
Infra Q-liners 16 miljoen euro
Infrastructuur HOV-bus     15 miljoen euro
Transferia en busstations 46 miljoen euro

N361 Mensingeweer - Winsum - Groningen
Plan voor een betere leefbaarheid en verkeersveiligheid
De provincie Groningen gaat de N361 tussen Mensingeweer, Winsum en Groningen (N361) verbeteren. Het
eerdere plan voor een nieuwe weg voor het hele traject gaat niet door. Op dit moment kijkt de provincie Groningen naar de mogelijkheden om het weggedeelte tussen Mensingeweer en Ranum te verbeteren.  Daarnaast wordt er tussen Eenrum, Mensingeweer en Baflo een fietspad aangelegd. 

Knelpunten op de N361
De kwaliteit van de weg Mensingeweer - Winsum - Groningen (N361) is onvoldoende. Het drukke verkeer gaat dwars door de dorpen Mensingeweer, Winsum, Sauwerd en Adorp. Er gebeuren ook veel ongelukken. Bovendien is de combinatie van autoverkeer en langzaam verkeer op de rijbaan niet goed voor de doorstroming van het verkeer en de verkeersveiligheid.

Plan voor de N361
De provincie wil de knelpunten op deze weg graag oplossen en dat kan door gedeeltelijk een nieuwe weg aan te leggen. Begin 2011 werd bekend dat het plan voor de aanpak van de hele N361 tussen Mensingeweer en Groningen niet doorgaat. De gemeenteraad van Winsum vond de gevraagde bijdrage te hoog. Op dit moment werkt de provincie samen met de gemeenten Winsum en De Marne aan een plan om het gedeelte tussen Mensingeweer en Ranum aan te leggen. Ook de aanleg van een fietspad van Eenrum naar Baflo hoort hierbij. In het collegeprogramma is verder aangegeven dat de provincie het beschikbare budget ook wil inzetten voor een aantal andere zaken. De knelpunten op het gebied van de verkeersveiligheid van de bestaande weg tussen Groningen en Zoutkamp moeten worden aangepakt. Verder moet er langs de N361 een Fietsroute Plus komen. De provincie is ook bezig met een onderzoek naar de verkeersproblematiek rondom Bedum. Afhankelijk daarvan kijkt de provincie hoe we deze problematiek oplossen. Ook investeert de provincie in de gebiedsontwikkeling Lauwersoog en wordt een deel van het budget voor de N361 gereserveerd voor de aanpak van de N33.

Aanpak gebied rondom Hoofdstation Groningen

Het stationsgebied in Groningen speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van de stad. Tegelijkertijd neemt het aantal reizigers rondom het station in de toekomst verder toe, door de verbetering en uitbreiding van spoorverbindingen in het Noorden. Hierdoor neemt het verkeer rondom het station ook toe. Als het stationsgebied in de toekomst een aantrekkelijk gebied wil blijven voor bedrijven om zich te vestigen, dan moeten er maatregelen worden getroffen op het gebied van verkeer en vervoer. Hiervoor ontwikkelt de gemeente Groningen een ontwikkelingsvisie.

Knoop Groningen
ProRail gaat onderzoeken welke maatregelen op het gebied van infrastructuur nodig zijn om in te springen op de ontwikkelingen op het gebied van het spoor in het Noorden. Denk aan de verbetering van de spoorverbinding tussen Groningen en Leeuwarden, de verbinding tussen Groningen Hoofdstation naar Europapark, de doorkoppeling van regionale treinen, de spoorverbinding Groningen-Heerenveen en de RegioTram.
De plannen hiervoor worden tussen 2013 en 2016 uitgewerkt. Tussen 2013 en 2020 moeten de projecten worden gerealiseerd. 
 

RegioTram
Tram die de stad met de regio verbindt

De meeste inwoners van Groningen weten er inmiddels van: het plan om net als vroeger weer een tram door de binnenstad van Groningen te laten rijden. Eind 2010 gingen Provinciale Staten akkoord met de start van de aanbesteding, de financiering van het project en de toekomstige tracés van de RegioTram in de stad Groningen. Het is de bedoeling dat er twee tramlijnen door de stad gaan rijden. Als de plannen doorgaan, rijdt de eerste tram in 2016. Na 2020 zullen de RegioTrams vanuit de stad doorrijden de regio in over bestaand en nieuw spoor.

Twee lijnen
De tram wordt het andere vervoermiddel naast de stadsbus. Er komen twee tramlijnen. Tramlijn 1 gaat rijden van het Hoofdstation via het UMCG naar Zernike (de onderwijscampus ten noorden van de binnenstad). Tramlijn 2 gaat van het Hoofdstation via de Grote Markt naar Kardinge. De twee lijnen worden aan elkaar gekoppeld door een gezamenlijke halte aan de Bloemsingel, ter hoogte van de nieuwe noordingang van het UMCG en de nieuwbouwwijk Ciboga. Deze koppeling was een voorstel van de Bewonersorganisatie Beijum en is door de besturen van de gemeente en de provincie overgenomen. Op de website van RegioTram staat een kaartje met ligging van de twee tramlijnen en de plaats van koppeling.
 
Kosten
De RegioTram is onderdeel van een groot pakket aan investeringen in bestaande en nieuwe railverbindingen in Groningen en Drenthe. De investering voor de RegioTram bedraagt 300 miljoen euro. Deze eenmalige investering zorgt ervoor dat de jaarlijks terugkerende exploitatiekosten voor de overheden ongeveer gelijk blijven. Met de RegioTram kunnen voor hetzelfde geld meer reizigers vervoerd worden.

Bereikbare stad en aantrekkelijk platteland
Het tramplan is een onderdeel van onze visie voor het openbaar vervoer in onze provincie en de regio Groningen-Assen. Uitgangspunten van die visie zijn onder andere dat:


- er meer treinen moeten gaan rijden over bestaande en nieuwe spoorlijnen. Om de stad Groningen in de toekomst bereikbaar te houden, willen we dat het aantal treinreizigers naar de stad verdubbelt;
- reizigers vervolgens snel en comfortabel de stad in kunnen. Dat gaat het beste met een tramsysteem. Het is een snel, comfortabel, schoon en stil vervoermiddel dat meer mensen kan vervoeren dan bussen. Daarnaast biedt de RegioTram goede aansluitingsmogelijkheden op de trein.
- na 2020 de RegioTrams vanuit de stad kunnen doorrijden de regio in over bestaand en nieuw spoor.

Trein Veendam - Stadskanaal

De provincie Groningen onderzoekt of het mogelijk is om weer een trein te laten rijden tussen Veendam en Stadskanaal. Op dit traject rijden nu de stoomtreinen van Museumspoorlijn STAR. Vanaf 1 mei 2011 rijdt er al een trein tussen Zuidbroek en Veendam. Uit een eerste studie van Arriva, Ballast Nedam en ProRail blijkt dat het binnen de afgesproken voorwaarden en het beschikbare budget van 46 miljoen euro niet mogelijk is de trein tussen Veendam en Stadskanaal weer te laten rijden.

Toch zijn de verschillende partijen het erover eens dat deze spoorverbinding een belangrijke bijdrage kan leveren aan het bereikbaar maken van de Veenkoloniën. Daarom worden nog twee aanvullende haalbaarheidsonderzoeken gedaan. Arriva en Ballast Nedam gaan kijken of het mogelijk is om het project te koppelen aan gebiedsontwikkeling. De opbrengsten uit die gebiedsontwikkeling kunnen dan worden gebruikt om te investeren in het laten rijden van de trein. Het andere onderzoek wordt in opdracht van de provincie uitgevoerd door ProRail. ProRail gaat onderzoeken of het financieel haalbaar is om de spoorverbinding tussen Veendam en Stadskanaal onderdeel te laten worden van het hoofdspoorwegnet. Groot verschil met de eerste studie is dat daarmee beheer en onderhoud komen te vallen onder de Rijksoverheid in plaats van de provincie. Hiervoor is wel de instemming van het ministerie van Infrastructuur en Milieu nodig. Ook de huidige eigenaar, de STAR, heeft hier een belangrijke stem in. Deze is dan ook nauw betrokken bij dit onderzoek. De resultaten van het onderzoek worden in november 2011 gepresenteerd.

LifeLines: onderzoek naar gezondheid in drie generaties

LifeLines is een onderzoek in Groningen, Friesland en Drenthe naar gezond ouder worden, waarbij personen uit drie generaties gedurende minimaal dertig jaar worden gevolgd. Eind 2006 is het onderzoek begonnen. Eens in de vijf jaar worden de deelnemers opgeroepen voor een onderzoek. Daarbij krijgen zij uitgebreide vragenlijsten voorgelegd over ziekten, leefstijl, gezondheid, medicijngebruik, eetgewoonten en dergelijke. Ook wordt onder meer de bloeddruk gemeten en de hart- en longfunctie getest. Met het onderzoek wil LifeLines inzicht krijgen in het ontstaan en het verloop van chronische ziekten. Daarbij wordt gekeken naar de stijl van leven, psychische en sociale factoren en erfelijkheid. Met de resultaten hopen de onderzoekers meer te kunnen doen aan het voorkomen en beter behandelen van ziekten. 

Naast een maatschappelijk belang kent het project ook een fors economische effect. Het project levert zo'n 100 directe arbeidsplaatsen op. Daarnaast zullen vanuit het onderzoek nieuwe bedrijven ontstaan en worden bij bestaande bedrijven innovaties gerealiseerd. Lifelines levert naar verwachting allerlei nieuwe producten op,  zoals nieuwe geneesmiddelen en aangepaste of nieuwe voedingsproducten.

LifeLines streeft ernaar om 165.000 deelnemers voor het onderzoek te krijgen. Juni 2011 waren dat er al meer dan 52.000.

FlorijnAs in Assen; een investering die er toe doet

De FlorijnAs zal de Drentse hoofdstad definitief een ander aanzien geven. Want hoewel dit RSP-project voornamelijk bestaat uit de ontwikkeling van infrastructuur, leidt dit ook tot een nieuwe, grootschalige gebiedsontwikkeling van de gemeente. Daarvoor zoekt Assen ook naar financiering buiten het RSP. Het RSP geeft een nieuw sociaal-economisch perspectief aan de Drentse groeistad. De provincie is een van de partijen die meedoet in dit gemeentelijke programma.

De complete gebiedsontwikkeling FlorijnAs heeft een financiële omvang van ongeveer 1,5 miljard euro en bestaat uit: 

• Bereikbaarheidsmaatregelen (zie hieronder)
• Ontwikkeling ‘werklandschap’ Assen Zuid
  
• Revitalisering van het Stadsbedrijvenpark
  
• Herontwikkelen van het Havenkwartier 
  
• Weer bevaarbaar maken van Het Kanaal (‘Blauwe As’)
  
• Koppeling oostelijke natuurgebieden aan het stadscentrum (‘Assen aan de Aa’, ook recreatief)
  
• Ontwikkeling Toeristisch Recreatieve Zone Assen-Zuid
  

Veel geld is nodig voor de aanleg van wegen, fietspaden, spoorlijnen, busbanen, trein- en busstations en een recreatievaarweg. Bereikbaarheid maakt immers stedelijke ontwikkeling mogelijk. Dat geldt vooral voor de ontwikkeling van het stationsgebied, het vernieuwde Havenkwartier en Stadsbedrijvenpark en de ontwikkeling van Assen-Zuid. 

Assen-Zuid is van bijzondere betekenis voor de regio. Ten eerste is het de poort tot het stedelijk netwerk Groningen-Assen. In de tweede plaats is er het internationale Circuit van Drenthe (TT-circuit) dat jaarlijks grote aantallen bezoekers trekt. Het is de ideale plaats voor een nieuw hoogwaardig bedrijvenpark in het groen. Om economische ontwikkeling van dit ‘Werklandschap’ in dit gebied verder mogelijk te maken krijgt het gebied een eigen aansluiting op de A28 en een nieuw treinstation Assen-Zuid. Openbaar vervoer brengt mensen snel van en naar het Asser centrum, het stationsgebied, het TT-terrein en de Toeristisch-Recreatieve Zone.

Bereikbaarheid:
Onder regie van de gemeente Assen werkt de provincie samen aan het bereikbaarheidspakket. Het RSP-budget voor RSP-Assen-FlorijnAs omvat in totaal 217 miljoen euro voor de volgende projecten:

• Gedeeltelijke verdubbeling van de Noord-Zuid door Assen lopende ‘Stadsboulevard’ (Overcingellaan-Industrieweg), met ongelijkvloerse kruising met het Stationsplein (2012-2016)
  
• (Her)Inrichting Stationsplein (2013-2018)
  
• Railverbindingen en Station Assen-Zuid (2012-2014)
  
• Infrastructuur Assen-Zuid met aansluitingen op het rijkswegennet (o.a. een fly-over; 2013-2016)
  
• Vaarweg van oost naar west ten noorden van het centrum (‘Het Kanaal’, 2011-2014)
  
• Ontsluiting westelijk recreatieve stadsrand met OV-as Assen Zuid-circuit-Kloosterveen (2013-2014)
  
• Gebiedsontwikkeling Norgerbrug (2012-2014)
  
• Ecovoorziening (Anreeperdiep) onder de N33 bij knooppunt A28/N33 (2012-2013)  

Hart voor Emmen via Atalanta; stad voor de toekomst

Onder regie van de gemeente Emmen werkt de provincie schouder aan schouder met de gemeente aan vernieuwing van de binnenstad. Bereikbaarheid is hier direct gekoppeld aan een nieuw centrum. Hier komen economie, kennis, cultuur en toerisme samen. Een pakket aan bereikbaarheidsmaatregelen van totaal 60 miljoen euro is vanuit het RSP nodig om deze stad nog meer stad te maken. 

Bereikbaarheid: De stadsring en de knooppunten op de N34 worden verbeterd en de Noord-Zuid door de stad lopende Hondsrugweg wordt ondertunneld. De provincie ondersteunt dit pakket met 37 miljoen euro voor de volgende projecten in Emmen: 

• Ondertunneling Hondsrugweg (2012-2013);
• Capaciteitvergroting knooppunten N381/N34 en N34/N391 (‘westelijke rondweg’; 2012-2013);
  
• Opwaarderen Boermarkeweg (2013-2015)
  

Kennisstad
Emmen, de grootste industriestad van Noord-Nederland en 100.000+ gemeente, ontwikkelt zich de komende jaren tot een aantrekkelijke kennisstad. Een kennisinstituut zal zich bezighouden met water- en sensortechnologie én energie. Ook het nieuwe theater zal naast bezoekers ook studenten aantrekken op het gebied van akoestiek. Het befaamde Emmer dierenpark verhuist naar een plaats buiten het centrum en maakt plaats voor een internationaal attractiepark. Theater en dierenpark vormen samen het nieuwe Centrum-West op de Noordbargeres. Emmen krijgt een nieuw stadshart en een stadsplein.

Integrale gebiedsontwikkeling Atalanta
De provincie draagt naast het bereikbaarheidspakket ook 40 miljoen euro uit eigen middelen bij in de integrale gebiedsontwikkeling (IGO) Atalanta. Dit is te beschouwen als een vorm van verbreding van het RSP. Deze IGO omvat:

• de aanleg van een ‘Mensenpark’ op de huidige lokatie van Dierenpark Emmen (DPE)(2015-2018);
• verplaatsing van Theater de Muzeval en DPE naar de Noordbargeres, met een gezamenlijke ingang ‘Wereld van de Ontmoeting’ (samen ook wel DPE-Next genoemd; 2012-2015);
  
• Het Verbindingsplein tussen het bestaande en nieuwe Centrum, boven de ondertunnelde Hondsrugweg, waardoor het tevens geschikt is als locatie voor evenementen (2013-2014).

Coevorden: historische vestingstad met nieuw elan

De voormalige vestingstad Coevorden heeft in de laatste jaren grote veranderingen ondergaan die recht doen aan de historie van de stad. In het centrum van de stad zijn deze ingrepen goed zichtbaar door onder meer de renovatie van het Kasteel, de aanpak van de Markt en de ontwikkeling van het voormalige gasfabriekterrein tot woongebied. Om de binnenstad verder te kunnen ontwikkelen, is een herinrichting van het stationsgebied nodig. Onder regie van de gemeente Coevorden werken de provincie en de gemeente samen aan het RSP-Coevorden. 

Rangeerterrein en Zuidboog (Bereikbaarheidspakket)
In het centrum van Coevorden bevindt zich van oudsher een rangeerterrein, onderdeel van de spoorlijnen Zwolle-Emmen en Bentheim-Coevorden. Het rangeerterrein blokkeert stadsvernieuwing en is bovendien niet meer geschikt meer voor modern goederenverkeer. Momenteel wordt gedacht aan de aanleg van een spoorboog ten zuiden van Coevorden voor treinverkeer zodat rangeren in de toekomst plaats gaat vinden op het rangeerterrein Europark-Bentheimer Eisenbahn. De ruimte die hierdoor ontstaat op het huidige rangeerterrein in het centrum biedt nieuwe kansen voor herinrichting van het stationsgebied. Hiervoor is in het RSP 36 miljoen euro beschikbaar. Gepland is dat deze spoorboog in 2017 gereed zal zijn, de herinrichting van het stationsgebied ca. 2018.

Grachtstructuur en Europark
Het streven is de gebiedsontwikkeling van de stationsomgeving te verbreden met de aanpak van het bedrijventerrein De Holwert, westelijk van het rangeerterrein/station. Daarnaast wordt gedacht aan het herstel van de grachtstructuur rond de oude vestingstad. Het waterschap doet daarom ook mee. 

De terminal op het Europark krijgt de mogelijkheid om de regionale logisitieke draaischijffunctie van Coevorden voor de regio verder te ontwikkelen. Voor deze activiteiten zullen buiten het RSP extra middelen gezocht worden.

Verbetering spoorlijn Zwolle-Emmen en overige spoorse maatregelen

In 2007 is de regionale spoorlijn Zwolle-Emmen door de provincies Drenthe en Overijssel overgenomen van het Rijk. Samen met Arriva (vanaf 2012 de nieuwe concessiehouder) en ProRail gaan de provincies een verbeterplan voor de grotendeels enkelsporige spoorlijn maken. Dit moet leiden tot een verbeterde dienstregeling. Streven is een verdubbeling van het huidige aantal treinen.

Verbeteringsprogramma: De trajectverbetering van de spoordiensten hangt samen met het ‘uitplaatsen’ van het rangeerterrein in Coevorden en het inmiddels opgeleverde station Emmen-Zuid. Een gedeeltelijke spoorverdubbeling bij dat station en aanpassing van het treinstelsel bij station Ommen staan gepland (2011-2013). De betrokken partijen onderzoeken nog meer verbetermaatregelen. Voor deze spoorwegverbetering is in totaal 33 miljoen euro RSP-geld beschikbaar. De verbeterplannen zullen in 2016 gereed zijn.

Ruimtelijk economisch Programma: Investeren in economie en werkgelegenheid

Een belangrijk deelprogramma van het RSP is het Ruimtelijk Economisch Programma (REP). Dit is een programma voor projecten op de terreinen energie, water- en sensortechnologie, lifesciences, agribusiness, chemie, toerisme, metaal en scheepsbouw, MKB, arbeidspotentieel, vestigingslocaties en woon- en leefklimaat. Het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie stuurt het programma deels aan. De provincie Drenthe stuurt het andere deel zelf aan. In totaal is hiervoor in Drenthe 111 miljoen euro beschikbaar tot en met 2020. Dat is inclusief cofinanciering door de betrokken partijen, namelijk overheden, marktpartijen en kennisinstituten. Het Drentse REP is nog niet in projecten vertaald. Wel is besloten het programma met prioriteit in te zetten in Assen en Emmen.

Spoorse maatregelen aan de lijn Zwolle-Assen-Groningen
Aan het RSP zijn (naast het al genoemde station Assen Zuid) een aantal projecten aan de spoorlijn Zwolle-Assen-Groningen toegevoegd. Het gaat om rijksprojecten met 100% rijksfinanciering. Voor Drenthe is van belang:

• Uitbouw van de capaciteit van het spoortraject Zwolle-Herfte;
• Verruiming van de boog bij station Hoogeveen, zodat intercity’s versneld worden;
  
• Aanleg van een wachtspoor voor goederentreinen, bij (waarschijnlijk) Meppel.
  

Deze projecten passen in het gewenst nieuwe bedieningsconcept op Zwolle-Groningen van twee snelle intercity’s en twee stoptreinen per uur per richting.

Vaarweg Lemmer-Delfzijl

Het vervoer over de Vaarweg Lemmer-Delfzijl zal de komende jaren sterk groeien. Zowel het vervoerde gewicht als de scheepsgrootte nemen toe. Om aan deze en toekomstige groei tegemoet te komen en een veilige en vlotte vaart te garanderen, zijn aanpassingen noodzakelijk. De provincies Fryslân en Groningen en Rijkswaterstaat werken samen aan de verbeteringen van de Vaarweg Lemmer-Delfzijl.  In de afgelopen jaren is de vaarweg verbreed en verdiept en zijn enkele kunstwerken vervangen. Hierdoor kan eind 2011 een deel van de vaarweg worden opengesteld voor CEMT-klasse Va schepen (tot 3000 ton) . De technische voorbereidingen voor de vervanging van 11 bruggen zijn nu gestart. De grootste knelpunten worden voor 2020 aangepast. Dit zijn de bruggen Burgum, Skûlenboarch, Kootstertille, Zuidhorn, Paddepoelsterbrug en de Gerrit Krolbrug. Het doel is om in 2025 de gehele vaarweg opgewaardeerd te hebben tot CEMT-klasse Va, vierlaags containervaart en beperkt tweebaksduwvaart
 
De vaarweg Lemmer-Delfzijl maakt onderdeel uit van het hoofdvaarwegennet van Nederland, te weten de vaarweg Amsterdam-Delfzijl. Dit maakt Lemmer-Delfzijl één van de belangrijkste waterwegen van ons land. Het totale traject van 118 km bestaat uit het Prinses Margrietkanaal (65 km), Van Starkenborghkanaal (26,6 km) en het Eemskanaal (26,4 km). Naast dat de vaarweg een doorgaande verbinding is voor de beroepsvaart tussen Noord-Duitsland en Rotterdam heeft de vaarweg nog een ontsluitende functie voor de recreatievaart. Ook heeft de vaarweg een ecologische functie voor plant en dier en zorgt het voor een goede berging en afvoer van water.

Planning
Start: varieert
Gereed: 2025
 

Ruimtelijk economisch Programma: Investeren in economie en werkgelegenheid

Een belangrijk deelprogramma van het RSP is het Ruimtelijk Economisch Programma (REP). Dit is een programma voor projecten op de terreinen energie, water- en sensortechnologie, lifesciences, agribusiness, chemie, toerisme, metaal en scheepsbouw, MKB, arbeidspotentieel, vestigingslocaties en woon- en leefklimaat. Het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie stuurt het programma deels aan. De provincie Drenthe stuurt het andere deel zelf aan. In totaal is hiervoor in Drenthe 111 miljoen euro beschikbaar tot en met 2020. Dat is inclusief cofinanciering door de betrokken partijen, namelijk overheden, marktpartijen en kennisinstituten. Het Drentse REP is nog niet in projecten vertaald. Wel is besloten het programma met prioriteit in te zetten in Assen en Emmen.

Plan Grote Markt Oostzijde

De Grote Markt in Groningen wordt de komende jaren ingrijpend veranderd. De oostwand van dit centrale plein én het gebied daar direct achter gaan op de schop. Aan de Grote Markt komt een nieuwe gevelwand, waarbij de oude rooilijn wordt hersteld. Hiermee moet de Grote Markt haar vooroorlogse afmetingen terug krijgen.

De bovengrondse parkeergarage aan de Naberpassage wordt gesloopt. Hiervoor komen 389 ondergrondse parkeerplaatsen terug. Op de plaats van de parkeergarage komt het Groninger Forum. In dit gebouw worden culturele activiteiten georganiseerd door de Openbare Bibliotheek, het Groninger Museum, filmtheater Images, debatcentrum Dwarsdiep en de Groninger Archieven.

Extra sneltreinen tussen Groningen en Leeuwarden

Tussen Groningen en Leeuwarden moet elk uur een extra sneltrein gaan rijden. In plaats van de huidige twee stoptreinen en één sneltrein rijden er dan overdag per uur twee stoptreinen en twee sneltreinen. Daarvoor moet een aantal maatregelen genomen worden. Het spoor tussen Zuidhorn en Hoogkerk moet worden verdubbeld. Tussen Leeuwarden en Veenwouden moet de snelheid omhoog. Dit geldt ook voor het traject tussen Groningen en Zuidhorn.

Verder kijken we of het mogelijk is om bij Hoogkerk een nieuw station aan te leggen. Over het hele traject wordt de overwegveiligheid onderzocht. Ook gaan we onderzoeken of we op termijn de regionale lijn Groningen-Leeuwarden kunnen doortrekken naar de nieuwe stations Werpsterhoek (bij Leeuwarden) en Assen-Zuid.

De regie van dit project ligt bij het Ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Plannen voor spoorlijn tussen Groningen en Heerenveen

De provincies Groningen en Fryslân hebben plannen om een spoorlijn aan te leggen tussen Groningen en Heerenveen. Deze treinverbinding moet eraan bijdragen dat Noord-Nederland beter bereikbaar wordt. We willen een aantrekkelijke verbinding tussen Groningen en Heerenveen realiseren, waarbij ook Drachten en Leek per spoor bereikbaar worden. De verbinding tussen Groningen en Heerenveen moet het eerste deel worden van het Zuiderzeelijntracé, een snelle verbinding tussen Groningen en Amsterdam.

Waar komt de spoorlijn?
De nieuwe spoorlijn volgt voor een groot deel het oorspronkelijk getekende Zuiderzeelijntracé en loopt grofweg langs de A7. De spoorlijn doorkruist zeven gemeenten: Groningen, Zuidhorn, Marum, Leek, Smallingerland, Opsterland en Heerenveen. In Drachten en Leek moet een nieuw station komen.

Uitgangspunten
Eén van de uitgangspunten is dat de spoorlijn voorbereid is op een mogelijke toekomstige hogesnelheidslijn (200 kilometer per uur). Een ander uitgangspunt is dat een treinreis tussen Groningen en Heerenveen maximaal 35 minuten mag duren. Verder moet de spoorlijn zo dicht mogelijk langs de A7 lopen.

Planning
Vanuit het Regiospecifiek Pakket is er voor de spoorlijn een bedrag van maximaal 577 miljoen euro beschikbaar. De provincies zijn aan het onderzoeken of het haalbaar is om de spoorlijn voor dit bedrag aan te leggen. Daarover praten zij met de betrokken gemeenten, met inwoners en met marktpartijen. Op dit moment werken de provincies Groningen en Friesland het plan voor de spoorlijn verder uit. Dat plan vormt de basis voor de aanbesteding in 2012. Halverwege 2012 zal blijken of marktpartijen een realistisch eerste bod uitbrengen binnen het beschikbare budget.

Versterking techniek in de provincie Groningen
MBO’s bundelen hun krachten


Het Alfacollege en het Noorderpoortcollege ontwikkelen twee nieuwe opleidingscentra op mbo-niveau voor de sectoren Bouw, Hout, Infra en Automotive (auto-industrie). Het automotive-onderwijs komt bij het Noorderpoortcollege, opleidingen op de andere drie gebieden worden verzorgd door het Alfacollege. De opleidingscentra worden gevestigd in de stad Groningen. Het project loopt van begin 2011 tot januari 2015.

Beide mbo-scholen bundelen hun krachten om beter te kunnen inspelen op de eisen van de arbeidsmarkt. Nu nog verzorgt zowel het Alfacollege als het Noorderpoortcollege opleidingen op alle vier de gebieden. Naar verwachting loopt tot 2025 het aantal jongeren in de provincie met 15 procent af. Daarmee zullen ook minder jongeren een mbo-opleiding volgen. Tegelijkertijd neemt door de vergrijzing in de technieksector de behoefte aan technisch geschoold personeel toe. Door opleidingen op één plaats te bundelen kunnen mbo-scholen in de toekomst kosten besparen op de relatief dure techniekopleidingen en toch techniekonderwijs van goede kwaliteit leveren.  

Na de zomer van 2012 gaan de twee opleidingscentra van start. Later wordt hiervoor ook nieuwbouw gepleegd. Het opleidingencentrum Automotive wordt op het Europapark gebouwd. Voor het opleidingencentrum Bouw wordt de bestaande huisvesting aan de Admiraal de Ruyterlaan uitgebreid en aangepast. Vanaf 2014 worden opleidingen op deze locaties verzorgd.